Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και πέντε συνέπειες για την Ευρώπη

Η σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές και ο έλεγχος του Κογκρέσου αναμένεται να θέσουν, από την επόμενη ημέρα, την κυβέρνηση Τραμπ υπό το μικροσκόπιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

«Βρείτε δικηγόρους», προειδοποίησε τα ξημερώματα της Τετάρτης ο βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία από την Καλιφόρνια, ο οποίος πιθανότατα θα αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής.

Αναμένεται οι Δημοκρατικοί να διερευνήσουν τον πόλεμο στο Ιράν, τον τρόπο λειτουργίας του FBI και τις επιχειρηματικές συναλλαγές της οικογένειας του Ντόναλντ Τραμπ.

Οι εξελίξεις αυτές εκτιμάται ότι θα αγγίξουν και την Ευρώπη. Από τις τιμές της ενέργειας έως τον πόλεμο στην Ουκρανία, πολλά για την ήπειρο κρίνονται από όσα θα συμβούν στην Ουάσιγκτον.

Πέντε είναι τα σημεία που εντοπίζει το Politico, στα οποία η Ευρώπη ενδέχεται να αισθανθεί τον αντίκτυπο από τη μεταβολή του πολιτικού τοπίου στις ΗΠΑ.

Θα πληρώσει η Ευρώπη την απογοήτευση του Τραμπ;

Οι Δημοκρατικοί θα αποκτήσουν περισσότερα περιθώρια να αμφισβητήσουν τον Τραμπ, τόσο μέσω των διαδικασιών έγκρισης δαπανών όσο και με πιο επιθετική στάση σε ακροάσεις ελέγχου και έρευνες. Παράλληλα, είναι πιθανό να αρχίσουν να επιβάλλουν αυστηρότερους όρους στη νομοθεσία που επιδιώκει ο Λευκός Οίκος.

Το Σύνταγμα, ωστόσο, αφήνει σε έναν Αμερικανό πρόεδρο σημαντικά περιθώρια ελιγμών στην εξωτερική πολιτική, τη διπλωματία, την εθνική ασφάλεια και την εμπορική πολιτική. Ο Τραμπ έχει διευρύνει αδίστακτα τις εξουσίες αυτές, με προεδρικά διατάγματα και με πρωτότυπους, αμφιλεγόμενους νομικούς ελιγμούς, ώστε να παρακάμπτει το Κογκρέσο.

Στο Brussels Playbook, ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφαλείας της πρώην αντιπροέδρου Κάμαλα Χάρις, εξηγεί: «[Ο Τραμπ] ηγείται των ενόπλων δυνάμεων. Ελέγχει τους δασμούς και τις εμπορικές συμφωνίες. Διαθέτει ένα ισχυρό βήμα επιρροής (bully pulpit). Ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, εκείνος μπορεί να ασκήσει βέτο σε νομοσχέδια».

Ο Τραμπ πιθανότατα θα επιδιώξει να δείξει ότι παραμένει το «αφεντικό» και κυρίαρχος του κόσμου. Περισσότερες ευκαιρίες για κάτι τέτοιο έχει στη διεθνή σκηνή. Η Ευρώπη βρίσκεται εδώ και καιρό στο στόχαστρό του, όπως και στο στόχαστρο των ένθερμων υποστηρικτών του κινήματος MAGA. Έμπειροι αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πολύ πιθανό να υποστεί τις συνέπειες της απογοήτευσής του.

«Πρέπει να προετοιμαστούμε όχι για πιο αρμονικές διατλαντικές σχέσεις, αλλά για μεγαλύτερη οξύτητα, καθώς και για ακόμη περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ προς την Ευρώπη», προειδοποίησε ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ. Ο βετεράνος Γερμανός διπλωμάτης διετέλεσε επί μακρόν πρόεδρος της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια.

Ανάσα για την Ουκρανία από τις αμερικανικές εκλογές

Οι περισσότεροι κορυφαίοι Δημοκρατικοί τάσσονται σταθερά υπέρ της αποστολής βοήθειας στην Ουκρανία. Την παρουσιάζουν ως υπεράσπιση της παγκόσμιας δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου, αλλά και ως ζήτημα που υπηρετεί τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας της Αμερικής.

Οι Δημοκρατικοί μπορούν να αρχίσουν να διαμορφώνουν τους όρους υπό τους οποίους θα δίνεται βοήθεια στην Ουκρανία. «Μην περιμένετε άμεση σωτηρία για τον Ζελένσκι», επισημαίνει όμως η Μπρόνγουεν Μάντοξ, διευθύντρια της βρετανικής δεξαμενής σκέψης Chatham House. «Διότι, ακόμη κι αν οι Δημοκρατικοί αποφασίσουν να στείλουν περισσότερα εφόδια στο Κίεβο, συμπεριλαμβανομένων χρημάτων, θα χρειαστούν μήνες, ίσως και χρόνια, μέχρι να υλοποιηθεί κάτι τέτοιο», εξηγεί.

Η Ουκρανία χρειάζεται άμεση βοήθεια, ιδίως πυραύλους Patriot για την αεράμυνά της, ώστε να αντέξει τον φετινό χειμώνα μέσα στους συνεχιζόμενους ρωσικούς βομβαρδισμούς.

Ειρηνευτική συμφωνία με τη σφραγίδα Τραμπ

Ο Τραμπ εμφανίζεται ως ο «πρόεδρος της ειρήνης» και υποστηρίζει κατηγορηματικά ότι έχει βάλει τέλος σε οκτώ διεθνείς συγκρούσεις. Έχει δηλώσει ότι η περίπτωση της Ουκρανίας θα έπρεπε να είναι η ευκολότερη για ειρηνευτική συμφωνία. Ολοένα και συχνότερα, πάντως, επιρρίπτει ευθύνες στον πρόεδρο της χώρας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επειδή δεν κατόρθωσε να καταλήξει σε συμφωνία.

Ο πρώην Αμερικανός διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ θα παραβλέψει τις διαμαρτυρίες από το Κίεβο και τους Ευρωπαίους συμμάχους και «θα αρχίσει να αίρει τις κυρώσεις και να συνάπτει επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Ρωσία».

«Μπορώ κάλλιστα να τον φανταστώ να ενεργεί μονομερώς, δίνοντας εντολή στο αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών να μην εφαρμόζει τις κυρώσεις, ενώ παράλληλα θα επιδιώκει περισσότερες συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας με τη Ρωσία. Έχει συζητήσει με τον Πούτιν το ενδεχόμενο να επιστρέψουν οι μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι στη Ρωσία».

Σε ό,τι αφορά όμως το ΝΑΤΟ και την υλοποίηση των απειλών για μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, ο Βόλκερ θεωρεί ότι ο Τραμπ «πολλά λέει, αλλά λίγα θα κάνει». «Στο ζήτημα του ΝΑΤΟ, δεν πιστεύω ότι θα υπάρξουν σημαντικές αλλαγές, είτε πρόκειται για αποχώρηση από τη Συμμαχία είτε για μείωση των στρατιωτικών δυνάμεων. Ο Τραμπ είναι ουσιαστικά μόνος του σε αυτό εντός των ΗΠΑ δεν έχει την υποστήριξη ούτε των Δημοκρατικών, ούτε των Ρεπουμπλικανών, ούτε του Κογκρέσου, αλλά ούτε και των μέσων ενημέρωσης».

Τιμές ενέργειας

Αν ο Τραμπ δεν πετύχει ειρηνευτική συμφωνία με την Τεχεράνη για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα συνεχιστεί. Η κρίση εκτοξεύει το κόστος ενέργειας στην Ευρώπη, επιδεινώνει την κρίση κόστους ζωής και επηρεάζει καθοριστικά την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή.

Στις αεροπορικές μεταφορές, ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο' Λίρι, προειδοποίησε ότι, χωρίς κάποια συμφωνία, ο κλάδος θα βρεθεί αντιμέτωπος με «μια πραγματική κρίση μέχρι τον ερχόμενο Μάρτιο ή Απρίλιο».

Για το Ιράν ο Τραμπ δεν διαθέτει καλές επιλογές. Είτε θα επανεκκινήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ελπίζοντας ότι οι Ιρανοί θα υποχωρήσουν ή ότι το θεοκρατικό καθεστώς θα καταρρεύσει. Είτε θα υποχωρήσει ο ίδιος. Είτε θα αποστασιοποιηθεί, δηλώνοντας ότι το πρόβλημα πρέπει να λυθεί από άλλους, δηλαδή από τους Ευρωπαίους ή τους Ασιάτες.

Χάος στις ΗΠΑ και λίγος χρόνος για οτιδήποτε άλλο

Υπάρχει και το ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να απορροφηθούν τόσο από την πολιτική σύγκρουση στην Ουάσιγκτον, ώστε ούτε ο Τραμπ ούτε οι Δημοκρατικοί να έχουν χρόνο για άλλα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής πολιτικής.

Η πρώην αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις προειδοποίησε, σε podcast τον περασμένο μήνα, ότι οι Δημοκρατικοί δεν θα έπρεπε να επιχειρήσουν ξανά την παραπομπή (impeachment) του Τραμπ. Την ιδέα τη χαρακτήρισε «όχι και τόσο καλή».

Ο Ραμ Εμάνουελ, πρώην δήμαρχος του Σικάγο, κάλεσε τους Δημοκρατικούς να αποφύγουν τις «αψιμαχίες» και να στρέψουν τις νομοθετικές τους προτεραιότητες στο κόστος διαβίωσης, στην αύξηση του ομοσπονδιακού κατώτατου μισθού και στη θέσπιση νέων κανόνων δεοντολογίας και για τους τρεις κλάδους της διακυβέρνησης.

Κι όμως, η Ουάσιγκτον σπάνια έχει αποφύγει τις σφοδρές εσωτερικές συγκρούσεις.

Η πολιτική «αιμορραγία» αναμένεται να εξαπλωθεί παντού. Ορισμένες από τις εντονότερες αντιπαραθέσεις θα εκτυλιχθούν στο εσωτερικό του κάθε κόμματος, εκτιμά ο Τζον Φ. Χάρις από το POLITICO.

«Και τα δύο μεγάλα κόμματα βρίσκονται αντιμέτωπα με κρίσιμα διλήμματα σχετικά με το πώς θα παρουσιαστούν στους ψηφοφόρους στη νέα πολιτική εποχή, μετά την αποχώρηση του Τραμπ», υποστήριξε ο Χάρις.

Μείνετε σε επαφή μαζί μας:
Κάντε like κι ακολουθήστε τη σελίδα μας στο Facebook
Στο Twitter: Follow